Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł! Do you want to support owner of this site? Click here and donate to his account some amount, he will be able to use it to pay for any of our services, including removing this ad.

Wersja z 2017-10-13

Dlaczego na Ziemi z pewnością zdarzały się wielkie katastrofy?

Do napisania tego artykułu sprowokowała obecna sytuacja na polskim rynku wydawnictw paleontologicznych. Od lat nie mamy bowiem nowoczesnego, systematycznego podręcznika paleontologii, a skądinąd oryginalne, momentami ciekawie napisane i kilkakrotnie wznawiane „Dzieje życia na Ziemi” nie do końca spełniają wymagania stawiane podręcznikom.

Autor tej publikacji, prof. Jerzy Dzik, prezentuje w nim bowiem szereg hipotez, które nie mieszczą się w głównym nurcie nauki, i jako takie nie powinny być w ogóle omawiane w podręcznikach. Z zagadnień ogólnych wymienić tu można zaskakującą tezę, jakoby tempo ewolucji było największe, gdy warunki środowiska pozostają stałe. Z zagadnień szczegółowych uderza zwłaszcza upieranie się autora przy dawno już odrzuconym poglądzie, że ptaki nie wywodzą się z dinozaurów, ale ze pewnej słabo poznanej, rzekomej linii rozwojowej gadów, określanej czasem jako Avicephala. Tymczasem dziś, w obliczu opisania wielu gatunków upierzonych dinozaurów, nie ma już w zasadzie rzetelnych paleontologów, którzy wciąż jeszcze usiłowaliby negować związki ptaków z celurozaurami z grupy Maniraptora. Pokrewieństwo zaś form łączonych kiedyś w grupę Avicephala (czyli istnienie tej linii rozwojowej) nie jest już właściwie w ogóle brane poważnie pod uwagę.

Każdy ma oczywiście prawo publikować swoje prywatne poglądy, jednak podręcznik powinien bazować głównie na tym, co jest powszechnie uznawane w świecie nauki. Wytworzyła się sytuacja niekomfortowa dla polskiego studenta, który biorąc do ręki dzieło prof. Dzika otrzymuje bardzo zafałszowany w niektórych miejscach obraz współczesnej paleontologii.

Poglądy na dzieje biosfery

Tematem tego artykułu będzie jeszcze jedna niezgodność „Dziejów życia na Ziemi” z oficjalną nauką, mianowicie ta dotycząca kwestii katastrof w przeszłości naszej planety. Prof. Dzik bądź w ogóle nie dopuszcza istnienia takich katastrof, bądź neguje wielki wpływ, jaki wywarły na dzieje ziemskiej biosfery. Tymczasem zdanie współczesnej nauki jest w tej sprawie całkiem inne: wielu wybitnych paleontologów przyjmuje za wiarygodne wystąpienie w przeszłości rozmaitych zdarzeń, które były przyczyną masowego wymierania i gwałtownego przyśpieszenia zmian ewolucyjnych. W szczególności zaś, wbrew temu, co można przeczytać w podręczniku Dzika, współczesna nauka uważa, że upadek asteroidy 66 mlt.1 był przyczyną zagłady dinozaurów lub przynajmniej do tej zagłady przyczynił się w sposób istotny. A jeśli nawet brane są pod uwagę inne możliwe przyczyny wymierania na granicy kredy i paleogenu, to także one mają charakter ogólnoplanetarnych katastrof2.

Przypisy

1 mlt. = milionów lat temu.

2 Jako alternatywną przyczynę rozważa się tu głównie gigantyczne wypływy lawy, które utworzyły tzw. trapy dekańskie.

3 Szerzej o tym problemie traktuje nasz wspaniały i słusznie nagradzany popularyzator nauki doktor Marcin Ryszkiewicz w swojej pierwszej książce „Mieszkańcy światów alternatywnych czyli historia naturalna rozumu” (Warszawa 1987, Wiedza Powszechna, ISBN 978-83-21404-49-3). Choć liczy sobie już trochę lat, jest to wciąż cenna pozycja, którą powinien przeczytać każdy zainteresowany omawianą tu tematyką.

4 W tym miejscu należy ponownie się odnieść do wyżej wymienionej książki Marcina Ryszkiewicza.



Pochodzenie życia na Ziemi – biogenezaCzy człowiek został zaprojektowany?Inne artykuły z dziedziny biologiiStrona główna witrynyKoniec świata i wielkie katastrofy w historii Ziemi