Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł! Do you want to support owner of this site? Click here and donate to his account some amount, he will be able to use it to pay for any of our services, including removing this ad.


Wersja z 2018-11-22

Grzegorz Jagodzi雟ki

Ruchome fonemy
w j瞛ykach indoeuropejskich

Ruchome zwarte sp馧g這ski podniebienne

Przyk豉dy zosta造 zaczerpni皻e z r騜nych 廝鏚e, m.in. Cohen, 2004, Pulju, 1995, oraz G.V.Dziebel (blog).

Istniej IE wyrazy z „ruchomym k”, interpretowanym jako 郵ad po laryngalnej. Niekiedy istnieje te „ruchome g”. Znanymi przyk豉dami s:

Ruchome zwarte sp馧g這ski z瑿owe

W niekt鏎ych wyrazach zdarzaj si z kolei „ruchome d-” i „ruchome t-”, b璠帷e by mo瞠 郵adem po sp馧g這skach zwartobocznych typu dl, tl. Istniej te wypadki, gdzie nag這sowemu l- w jednym j瞛yku odpowiadaj j-, d-, s- w innym j瞛yku. Zdarzaj si te wypadki „ruchomego l”, kt鏎emu odpowiada *w lub brak sp馧g這ski. Znanymi przyk豉dami s:

W 豉cinie spotykamy ponadto przyk豉dy wewn皻rznego -l-, kt鏎emu odpowiada -d- w innych j瞛ykach. Podejrzewano tu wp造w sabi., dzi mo磧iwo嗆 tak si wyklucza.

Wymiana sp馧g這sek zwartych o r騜nym miejscu artykulacji

W pewnych j瞛ykach indoeuropejskich dawne labiowelarne *kʷ, *gʷ, *gʷh regularnie przesz造 w labialne *p, *b, *bh (lub ich kontynuanty), w innych j瞛ykach zachowa豉 si odr瑿no嗆 obu szereg闚 sp馧g這sek. Istniej jednak wyrazy, w kt鏎ych labialna w jednych j瞛ykach odpowiada labiowelarnej w innych j瞛ykach, mimo 瞠 nie jest to uzasadnione regu豉mi fonetycznymi. Zdarza si nawet, 瞠 zamiast labiowelarnej wyst瘼uje czysta welarna lub palatalna, albo odpowiednio嗆 *tw : *p. Typu wypadki obja郾ia si na og馧 asymilacj lub dysymilacj. Por闚nania j瞛yk闚 nostratyckich i rozw鎩 j瞛ykoznawstwa por闚nawczego dalekiego zasi璕u podwa篡造 jednak niekt鏎e tradycyjne rekonstrukcje i obja郾ienia.

Ruchome samog這ski protetyczne

Samog這ski protetyczne, wyst瘼uj帷e zwykle w grece, ormia雟kim i alba雟kim, interpretowane s jako 郵ad po laryngalnej. Obja郾ienie to traci na wyrazisto軼i, gdy obok spodziewanych form z samog這sk wyst瘼uj tak瞠 formy bez samog這ski (w j瞛ykach, kt鏎e samog這sk mie powinny). Przyk豉dy:

Bibliografia