Pierwsza wersja tekstu by豉 publikowana na witrynie internetowej Slavinja.
Artyku zosta opublikowany tak瞠 na witrynie eioba.
Wersja z 2013-10-06

Poprzednia cz窷 Spis tre軼i Nast瘼na cz窷

Grzegorz Jagodzi雟ki

Koncepcje pochodzenia S這wian

0 – 1 – 23456

Pytanie, gdzie zamieszkiwali S這wianie w okresie poprzedzaj帷ym ich pojawienie si na kartach historii, wzbudza這 i wci捫 wzbudza wielkie emocje.

Dla przypomnienia: pierwotne siedziby S這wian lokalizuje si:

  1. w Polsce, ewentualnie tak瞠 na Wo造niu i Podolu (koncepcja autochtonistyczna),
  2. na 字odkowym Podnieprzu (mi璠zy Kijowem a Mohylowem – koncepcja God這wskiego),
  3. mi璠zy Wo貪 a Uralem, potem przez 100 lat jak w pkt. 2 (koncepcja Czupkiewicza),
  4. nad Jez. Aralskim (do ok. 350 n.e.), potem najechali Europ jako Hunowie (koncepcja Ba鎥owskiego – „Etymologiczny s這wnik j瞛yka polskiego”).
    Dodatkowo zak豉da si niekiedy, 瞠:
    1. plemiona sarmackich Ant闚, Serb闚 i Chorwat闚 (konni pasterze, „ochroniarze”) do陰czy造 do S這wian (rolnicy, piechota), w wyniku czego powsta豉 kultura mieszana przypominaj帷a stosunki mi璠zy Fulbe a Hausa w Afryce;
    2. brak (rozpoznanych) S這wian przed 400 r. n.e. oznacza, 瞠 byli oni wtedy jedn z grup ba速yjskich, zapewne skrajnie po逝dniow; dorzecze Dniepru w staro篡tno軼i by這 zamieszka貫 przez zr騜nicowane grupy m闚i帷e j瞛ykami ba速yjskimi („Borystenidzi”), ich po逝dniowa peryferia zosta豉 ok. 300–400 n.e. zmieszana z Sarmatami (?) i uformowa豉 si w nowy ekspansywny etnos znany jako S這wianie.
    Wypada wymieni tu jeszcze 3 nowsze koncepcje:
  5. wg Go陰ba:
  6. wg Martynowa:
  7. wg Trubaczowa: praojczyzna S這wian nad 鈔odkowym Dunajem.

Aby oceni prawdopodobie雟two s逝szno軼i tych koncepcji, zaczn od przedstawienia listy przes豉nek, na razie bez wzgl璠u na to, czy s prawdziwe. W oparciu o te przes豉nki postaram si zaproponowa nast瘼nie najlepsze rozwi您anie.

Przed przyst徙ieniem jednak do tych rozwa瘸 pozwol sobie na niewielk dygresj. Ot騜 swego czasu Milewski twierdzi, 瞠 na obszarze Polski po逝dniowej jest szereg nazw rzek o rodowodzie iliryjskim, podczas gdy Nalepa uwa瘸, 瞠 takich nazw nie ma. Warto w tym miejscu podkre郵i, 瞠 bezkrytyczne wymienianie istniej帷ych, sprzecznych koncepcji jest niczym wi璚ej jak przejawem ho責owania prymitywnemu autorytaryzmowi. Niezb璠na jest analiza argument闚 za oboma pogl康ami. Okazuje si, 瞠 praca Milewskiego jest p騧niejsza i 瞠 znajduje on nowe, prawdopodobne etymologie dla pewnych nazw, podczas gdy Nalepa cytuje stare i b喚dne. Warto z tej „anegdoty” wyci庵n望 wnioski i samemu nie pope軟ia podobnych b喚d闚.

FAKTY HISTORYCZNE

  1. S這wianie nie byli znani Rzymianom.
  2. Wis喚 uwa瘸no za granic mi璠zy Germani a Sarmacj.
  3. Nie ma dowod闚 na obecno嗆 S這wian nad Jez. Aralskim.
  4. S這wianami mogli by Neurowie Herodota.
  5. Ok. 150 n.e. nad Wo貪 (Rha) zamieszkiwali Souobenoi.
  6. S這wianie nie s nigdzie opisywani jako lud typu stepowego.
  7. W VI wieku masa S這wian kolonizuje wielkie obszary Europy.
  8. Sarmaci znikaj z historii, gdy pojawiaj si w niej S這wianie.
  9. Pozosta這軼i ludu Ant闚 s dzi kaukascy Adygejczycy.
  10. Pewne ludy roztapiaj si w masie S這wian w ci庵u historii.

FAKTY ARCHEOLOGICZNE

  1. Brak S這wian i pozosta這軼i po nich w przeciwie雟twie do Ba速闚.
  2. Na terenach Polski istnia造 kultury stworzone przez German闚 i inne ludy.
  3. W okresie W璠r闚ki Lud闚 ziemie polskie uleg造 wyludnieniu.
  4. Og鏊ny poziom kultury materialnej uleg znacznemu regresowi mi璠zy V a VI w. n.e.

FAKTY LINGWISTYCZNE – ANALIZA J佖YKA

  1. S這wia雟kie liczebniki 2, 3 i 4 r騜ni si od 5–10.
  2. S這wo oznaczaj帷e kawa貫k drewna etymologicznie znaczy „co p造waj帷ego”.
  3. Termin Slov髶i nie ma jasnej etymologii s這wia雟kiej.
  4. S這wia雟ka nazwa konia by豉 cz瘰to u篡wana.

FAKTY LINGWISTYCZNE – POKREWIE垶TWO Z INNYMI J佖YKAMI

  1. Podobie雟twa mi璠zy ba速yjskim a s這wia雟kim s wg niekt鏎ych wt鏎ne.
  2. S這wia雟kie (j瞛yki satəm) posiadaj sporo wyraz闚 typu kentum.
  3. Podobno bardzo liczne s zbie積o軼i wy陰cznie s這wia雟ko-germa雟kie.
  4. Istniej zbie積o軼i s這wia雟ko-mesapijskie.
  5. Istniej zbie積o軼i s這wia雟ko-ormia雟kie.
  6. S這wia雟ki nie jest j瞛ykiem mieszanym.

FAKTY LINGWISTYCZNE – KONTAKTY MI犵ZY J佖YKAMI

  1. W s這wia雟kim istniej zapo篡czenia germa雟kie.
  2. W s這wia雟kim istniej zapo篡czenia 豉ci雟kie.
  3. W s這wia雟kim istniej zapo篡czenia ira雟kie.
  4. w j瞛. ba速. istniej terminy zbie積e z ira雟kim, a nieobecne w s這wia雟kim.
  5. Znane s zapo篡czenia trackie, greckie i celtyckie w dawnym s這wia雟kim.
  6. Istniej pogl康y, 瞠 w j瞛yku pras這wia雟kim by造 po篡czki uralskie.
  7. Istniej pogl康y, 瞠 w j瞛yku pras這wia雟kim by造 po篡czki a速ajskie (g堯wnie turkijskie).
  8. Hunowie podobno u篡wali s這wia雟kich s堯w medos i strava.

FAKTY LINGWISTYCZNE – NAZWY GEOGRAFICZNE

  1. W starych nazwach rzek polskich brak jest germa雟kiej przesuwki sp馧g這sek.
  2. Nazwy rzek polskich w wi瘯szo軼i nie s s這wia雟kie.
  3. Nazwa Wis造 zosta豉 zapo篡czona przez German闚 od Ba速闚, a nie od S這wian.
  4. Nazwy rzek w 鈔odkowym i g鏎nym dorzeczu Dniepru s ba速yjskie, nie s這wia雟kie.
  5. Nazwy typu Zarzecze, Zag鏎ze mog wskazywa na kierunek migracji S這wian.

FAKTY LINGWISTYCZNE – INNE NAZWY WxSNE (np. plemienne)

  1. Nazwy plemion s這wia雟kich powtarzaj si na r騜nych obszarach.
  2. Nazwy „Antowie”, „Serbowie” i „Chorwaci” to plemienne nazwy sarmackie.
  3. Polska szlachta mia豉 zagadkowe nazwy osobowe i herbowe.
  4. S這wianie u篡wali imion dwucz這nowych – 篡czeniowych.

ZAGADNIENIA SPECJALNE

  1. S這wian w pewnych 廝鏚豉ch okre郵a si jako Wenet闚.
  2. Wa積e wydarzenia we wczesnej historii S這wian.

UWAGA: Dodatkowe argumenty mog帷e pom鏂 w dyskusji nad omawianym problemem s niezwykle mile widziane!

Poprzednia cz窷 Spis tre軼i Nast瘼na cz窷